Voorjaarsaanbieding 2010

Download hier de Voorjaarscatalogus 2010 van Aksant.

--

Racistisch geweld is structureel

Racistisch geweld in Nederland, daar heeft ons land toch helemaal niet mee te maken? En als dit zich al voordeed, dan waren het toch slechts incidenten? Werden maatregelen genomen tegen (potentiële) daders van racistisch geweld of was er meer sprake van ‘blaming the victim’? Stond het geweld voor een uiting van vreemdelingenhaat of werd het vooral opgevat als een ‘onhandige uiting van angst en afkeuring’ tegenover allochtonen? Op deze vragen, en in het bijzonder de reactie van de overheid, geeft Rob Witte antwoord in zijn boek ‘Al eeuwenlang een gastvrij volk. Racistisch geweld en overheidsreacties in Nederland (1950-2009)’ dat maandag 15 februari is verschenen.

Het boek geeft inzicht in racistisch geweld in Nederland en laat zien dat er sprake is van een hardnekkig probleem gedurende de gehele periode van 1950 tot heden. In Nederland bestaat een grote neiging om het racistische karakter van geweld te bagatelliseren en om het structurele karakter van dit geweld te ontkennen. Juist deze reactie, en dan met name van landelijke en lokale overheden, heeft een grote invloed gehad op de wijze waarop dit geweld zich gedurende 60 jaar heeft voorgedaan en nog steeds voordoet.

Uit het boek blijkt dat soms alert en hard werd opgetreden tegen racistisch geweld, maar dat hierbij dan vrijwel altijd sprake moest zijn van extreemrechtse betrokkenheid of de opkomst van extreemrechtse partijen. Op andere momenten bestond er landelijk nauwelijks enige aandacht voor. In de overheidsreacties op lokaal niveau, waar zich incidenten voordeden, overheerste ontkenning van het racistische en structurele karakter van het geweld. Dit leidde menigmaal tot uitspraken dat het aan de aanwezigheid of het gedrag van de slachtoffers lag. Vaak werd men lokaal ook totaal verrast door gewelddadige incidenten. In veel gevallen kende men geenszins de eigen lokale geschiedenis op dit gebied, waardoor elke keer werd gereageerd alsof men met een noviteit te maken had.

Natuurlijk kent de Nederlandse geschiedenis vele momenten en voorbeelden van gastvrijheid. Rita Verdonk zei tijdens een bijeenkomst van Trost op Nederland dan ook dat Nederlanders het helemaal niet in zich hadden om te discrimineren: “Wij zijn al eeuwenlang een gastvrij volk”. Het beeld van Nederland stoelt echter op meer aspecten en kenmerken, die soms ook tegenstrijdig zijn. Dit boek nuanceert het te eenzijdig beeld en legt een vinger op een structurele werkelijkheid, die te vaak als ‘incident’ wordt afgedaan. Een conclusie die “nadreunt en waarvan iedere bestuurder kennis zou moeten nemen”, aldus oud-burgemeester Bandell in zijn voorwoord.

--

Meertaligheid geen handicap, maar een verrijking

Onlangs verscheen een nieuw boek van Jacomine Nortier: Nederland meertalenland. Dit boek is geschreven om de kennis over meertaligheid in het algemeen, en in Nederland in het bijzonder bij een breed publiek te vergroten. Bijvoorbeeld bij politici en beleidsmakers, maar ook mensen die in het onderwijs werkzaam zijn, studenten en scholieren en bij anderen die vanuit hun werk of priveleven in meertaligheid geinteresseerd zijn.

Het boek maakt duidelijk dat meertaligheid geen handicap is, maar een verrijking die allerlei voordelen biedt. Nortier stelt in haar boek dat het helemaal niet slecht is als allochtonen thuis hun moedertaal blijven spreken. Ze pleit ervoor het Nederlands naast de moedertaal te gebruiken en niet in plaats ervan.

Meertaligheid wordt onder de loep genomen vanuit verschillende perspectieven: vanuit politiek en beleid, vanuit het onderwijs, vanuit de talen zelf en vanuit de sprekers die meertalig zijn. Onderwerpen die aan de orde komen zijn onder meer het meertalige Europa maar ook de autochtone meertalige situatie in Friesland en Twente, de positie van het Engels, de Nederlandse Taalunie, meertaligheid in het onderwijs, de rol van de moedertaal, in verschillende onderwijsvormen (waaronder ook doveninstituten), etniciteit, jongerentalen, het ontstaan van nieuwe talen, taalvermenging en ontlening, en het verslag van een enquete over het dagelijks leven met meertaligheid.

Jacomine Nortier is hoofddocent aan de opleiding Nederlands van de Universiteit Utrecht.

--